Έτος Ίδρυσης: 1960

Ιδρυτική Πράξη/αρ. ΦΕΚ: 91/27.6.1960

 

Διεύθυνση / Επικοινωνία

Κτίριο Εργαστηρίου Φυσιολογίας Θρέψεως & Εφαρμοσμένης Διατροφής Αγροτικών Ζώων, Αγρόκτημα Α.Π.Θ., Θέρμη, ΤΚ 57001

και

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Πανεπιστημιούπολη,

Τμήμα Γεωπονίας, ΤΚ 54124

 

Email: vdotas@agro.auth.gr

Tηλ: 2310 991735, 998695

 

Μέλη – Διδακτικό προσωπικό

Βασίλειος Ντότας, Αναπληρωτής Καθηγητής Διατροφής Αγροτικών Ζώων

Τηλ.: 2310 991735, 998695

e-mail: vdotas@agro.auth.gr

https://people.auth.gr/vdotas/

 

Γνωστικό Αντικείμενο

Διατροφή Αγροτικών Ζώων

 

 

Ιστορικό

Το Εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως & Εφαρμοσμένης Διατροφής Αγροτικών Ζώων ιδρύθηκε το 1960 (ΦΕΚ 91/27.6.1960). Το Εργαστήριο λειτουργεί τόσο στο Τμήμα Γεωπονίας στην Πανεπιστημιούπολη, όσο και στο ομώνυμο κτίριο στο Αγρόκτημα του Α.Π.Θ. στη Θέρμη, παρέχοντας πλούσιο διδακτικό και ερευνητικό έργο. Η κατασκευή και ο εξοπλισμός του Εργαστηρίου στο Αγρόκτημα χρηματοδοτήθηκαν από Πρόγραμμα Ανάπτυξης της Κτηνοτροφίας του Υπουργείου Γεωργίας που ολοκληρώθηκε το 1982, υπό τις άοκνες προσπάθειες του αείμνηστου Καθηγητή Χρήστου Ν. Σκιπιτάρη. Το Εργαστήριο δραστηριοποιείται επιστημονικά τόσο στη φυσιολογία θρέψεως και τον ενεργειακό μεταβολισμό των αγροτικών ζώων, όσο και στην εφαρμοσμένη διατροφή μικρών μηρυκαστικών, βοοειδών, αλόγων, χοίρων και παραγωγικών πτηνών. Από το 1973, στο πλαίσιο της μεταπτυχιακής ειδίκευσης «Επιστήμη Ζωικής Παραγωγής», παρέχει μεταπτυχιακές σπουδές Α΄ή/και Β΄κύκλου και έχει συμβάλει στην εκπόνηση περισσότερων από 70 μεταπτυχιακών και 20 διδακτορικών διατριβών. Το Εργαστήριο έχει αναπτύξει τα τελευταία χρόνια στενή συνεργασία με το Τμήμα Κτηνιατρικής του Α.Π.Θ., το Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής του Γ.Π.Α., το Τμήμα Γεωπονίας του ΔΙ.ΠΑ.Ε. και το Ινστιτούτο Ζωικής Παραγωγής του ΕΛ.Γ.Ο. «ΔΗΜΗΤΡΑ».

 

Εκπαιδευτικό Έργο

Το μοναδικό μέλος του Εργαστηρίου Φυσιολογίας Θρέψεως & Εφαρμοσμένης Διατροφής Αγροτικών Ζώων είναι επιφορτισμένο με τη διδασκαλία οκτώ (8) προπτυχιακών μαθημάτων (Διατροφή Αγροτικών Ζώων Ν013Υ, Φυσιολογία Θρέψεως Αγροτικών Ζώων Ι Ν406Υ, Φυσιολογία Θρέψεως Αγροτικών Ζώων ΙΙ Ν444Ε, Εφαρμοσμένη Διατροφή Μηρυκαστικών Ν403Υ, Περιγραφή, Συντήρηση & Τεχνολογία Ζωοτροφών Ν405Υ, Λειμώνες – Βοσκές – Διαχείριση Βοσκοτόπων Ν412Υ, Εφαρμοσμένη Διατροφή Μονογαστρικών Ν409Υ, Εφαρμοσμένη Διατροφή Πτηνών Ν448Υ) του Τμήματος Γεωπονίας.

 

Ερευνητική Δραστηριότητα

Η διατροφή αποτελεί έναν σημαντικό πυλώνα της ζωικής παραγωγής, δεδομένου ότι αντιπροσωπεύει το 50-70% του συνολικού κόστους παραγωγής των ζωοκομικών προϊόντων. Το Εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως και Εφαρμοσμένης Διατροφής Αγροτικών Ζώων παρέχει εκπαίδευση και έρευνα σε όλες τις εκφάνσεις τόσο της θεωρητικής, όσο και της εφαρμοσμένης διατροφής όλων των κατηγοριών των παραγωγικών ζώων. Ο ρόλος της διατροφής των αγροτικών ζώων έχει αναβαθμισθεί ιδιαίτερα στις μέρες μας μετά την παρατεταμένη οικονομική και ενεργειακή κρίση και την επαπειλούμενη επισιτιστική επάρκεια.

Η έρευνα του Εργαστηρίου εστιάζεται στην αύξηση της παραγωγής και της αποτελεσματικότητας της διατροφής, καθώς και στην παραγωγή ζωοκομικών προϊόντων ποιότητας με υψηλή προστιθέμενη αξία, που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις του καταναλωτή, με παράλληλη φροντίδα για την ευζωία και υγεία των ζώων, αλλά και την προστασία του περιβάλλοντος.

Τα κύρια ερευνητικά αντικείμενα του Εργαστηρίου είναι τα ακόλουθα:

• έρευνα σε όλο το εύρος της διατροφής των αγροτικών ζώων, δηλαδή στη φυσιολογία θρέψεως και την εφαρμοσμένη διατροφή των αγροτικών ζώων
• περιγραφή των θρεπτικών ουσιών/συστατικών του σώματος των ζώων, των ζωοτροφών και της βοσκήσιμης ύλης
• εμβάθυνση στο φυσιολογικό ρόλο και τη σημασία των βιταμινών, μακροστοιχείων και ιχνοστοιχείων στη θρέψη των ζώων, την πέψη των ζωοτροφών και την απορρόφηση των θρεπτικών ουσιών
• κατανόηση των μηχανισμών της πεπτικής χρησιμοποίησης των τροφών και των θρεπτικών ουσιών τους, του μεταβολισμού των απορροφηθεισών θρεπτικών ουσιών, καθώς και της χρησιμοποίησης της ενέργειας των τροφών από τα αγροτικά ζώα
• εφαρμοσμένη διατροφή όλων των κατηγοριών αγροτικών ζώων (βοοειδή, πρόβατα, αίγες, χοίροι, παραγωγικά πτηνά, ιπποειδή κ.ά.) για όλα τα παραγωγικά στάδια
• προσδιορισμός της θρεπτικής αξίας των ζωοτροφών και της βοσκήσιμης ύλης
• περιγραφή και κατανόηση των διατροφικών ενεργειακών συστημάτων
• προσδιορισμός κανονικών θρεπτικών αναγκών των αγροτικών ζώων για συντήρηση, ανάπτυξη, αναπαραγωγή, εγκυμοσύνη και παραγωγή (γάλα, κρέας, αυγά κ.ά.), σε ενέργεια, πρωτεΐνη, αμινοξέα, βιταμίνες, ανόργανα στοιχεία κ.ά.
• κατάρτιση ορθολογικών, δηλαδή ισόρροπων και ελαχίστου κόστους, σιτηρεσίων για όλες τις κατηγορίες αγροτικών ζώων σε όλα τα παραγωγικά στάδια
• χημικές αναλύσεις ζωοτροφών και βιολογικών υλικών για ξηρή ουσία, οργανική ουσία, ανόργανες ουσίες, αιθέριο εκχύλισμα (λιπαρές ουσίες), αζωτούχες ουσίες και ινώδεις ουσίες (αναλυτική τεχνική κατά Weende), καθώς και για κλάσματα ινωδών ουσιών, δηλαδή NDF, ADF, κυτταρίνη, ημικυτταρίνες + πηκτίνες και λιγνίνη (αναλυτική τεχνική κατά VanSoest), σύμφωνα με τις μεθόδους AOAC
• πειράματα συγκριτικής διατροφής για εκτίμηση της επίδρασης της προσθήκης ζωοτροφών/υποπροϊόντων/πρόσθετων υλών στις αποδόσεις των ζώων και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των ζωοκομικών προϊόντων
• πειράματα in vivo πεπτικότητας για την εκτίμηση της ολικής (φαινομένης ή πραγματικής) και ειλεακής πεπτικότητας, καθώς και της θρεπτικής αξίας, σιτηρεσίων και ζωοτροφών
• πειράματα in vivo για την εκτίμηση του βαθμού αποδομησιμότητας (ζυμωτικότητας) σιτηρεσίων και πρωτεϊνικών ζωοτροφών
• παραγωγή καινοτόμων/λειτουργικών ζωοκομικών προϊόντων (γάλα, κρέας, αυγά), μέσω στοχευμένων παρεμβάσεων στη διατροφή των αγροτικών ζώων με παράλληλη φροντίδα για την ευζωία και την προστασία του περιβάλλοντος

 

Εργαστηριακές Υποδομές/εξοπλισμός

• αναλυτικός ζυγός ακρίβειας 4 δεκαδικών ψηφίων
• πυριατήριο για τον προσδιορισμό της ξηρής ουσίας και της υγρασίας
• αποτεφρωτικός κλίβανος για τον προσδιορισμό των ανοργάνων ουσιών (τέφρας)
• στερεοσκόπια & μικροσκόπια
• φυγόκεντρος
• συσκευή προσδιορισμού αιθερίου εκχυλίσματος (λιπαρών ουσιών)
• συσκευή προσδιορισμού αζωτούχων ουσιών
• συσκευή προσδιορισμού ινωδών ουσιών

 

Πρόσφατα ερευνητικά έργα

• Ερευνητικό πρόγραμμα με τίτλο «Εκτίμηση της βοσκοϊκανότητας σε βοσκοτόπους της Β. Ελλάδος (Π.Ε. Φλώρινας) με χρήση τεχνικών γεωπληροφορικής». Φορέας υλοποίησης: Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας Α.Π.Θ. [2015]
• Ερευνητικό πρόγραμμα με τίτλο «Η ενσωμάτωση χηλικών ιχνοστοιχείων στο σιτηρέσιο των προβατίνων γαλακτοπαραγωγής και η μελέτη της επίδρασής τους στην παραγωγικότητα και την υγεία των ζώων και στην ποιότητα του γάλακτος». Φορέας χρηματοδότησης: Βιοεργέξ Αφοί Σαλάτα Α.Β.Ε.Ε., Φορέας υλοποίησης: ΕΛ.Γ.Ο. «ΔΗΜΗΤΡΑ». [2016-2017]
• Ερευνητικό πρόγραμμα με τίτλο «Πιλοτική μελέτη διερεύνησης στρατηγικών ανάπτυξης του κλάδου της πτηνοτροφίας στην Περιφέρεια Ηπείρου». Φορέας υλοποίησης: Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας Τ.Ε.Ι. ΗΠ. [2017-2018]
• Ερευνητικό πρόγραμμα με τίτλο “Nutritional value of MHA-FA and DLM in common Greek broiler diets”. Φορέας χρηματοδότησης: Evonik Nutrition & Care GmbH, Φορέας υλοποίησης: ΕΛ.Γ.Ο. «ΔΗΜΗΤΡΑ». [2018]
• Ερευνητικό πρόγραμμα με τίτλο «Μελέτη διάρθρωσης αιγοπροβατοτροφικών εκμεταλλεύσεων και διερεύνησης στρατηγικών ανάπτυξης του κλάδου της αιγοπροβατοτροφίας στην Περιφέρεια Ηπείρου». Φορέας υλοποίησης: Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας Π.Ι. [2019-2020]
• Ερευνητικό πρόγραμμα με τίτλο “Effect of Ecobiol^® on broiler health status and live performance in normal and low protein diets”. Φορέας χρηματοδότησης: Evonik Nutrition & Care GmbH, Φορέας υλοποίησης: ΕΛ.Γ.Ο. «ΔΗΜΗΤΡΑ». [2019-2020]
• Ερευνητικό πρόγραμμα με τίτλο «Επίδραση του Provigoro 14WA στην υγεία και τις αποδόσεις ορνιθίων κρεοπαραγωγής». Φορέας χρηματοδότησης: Polypan Group Α.Ε.Ε., Φορέας υλοποίησης: ΕΛ.Γ.Ο. «ΔΗΜΗΤΡΑ». [2021]
• Ερευνητικό πρόγραμμα με τίτλο «Efficiency of TechnoSpore® and TechnoCare® in improving broiler performance and gut health parameters in challenged birds». Φορέας χρηματοδότησης: Biochem Zusatzstoffe Handels und Produktionsgesellschaft mbH, Φορέας υλοποίησης: ΕΛ.Γ.Ο. «ΔΗΜΗΤΡΑ». [2024-2026]
• Ερευνητικό πρόγραμμα με τίτλο «Βιώσιμη αξιοποίηση κελυφών οστρακοειδών και καρκινοειδών με στόχο την ανάπτυξη καινοτόμων συστατικών τροφίμων και τη βελτίωση της ευζωίας των ζώων, μέσω προσθήκης τους σε σιτηρέσια». Φορέας χρηματοδότησης: Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» – Γενική Γραμματεία Δημοσίων Επενδύσεων & ΕΣΠΑ, Φορέας υλοποίησης: Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας Α.Π.Θ. [2025]
• Ερευνητικό πρόγραμμα με τίτλο «Έρευνα για την παραγωγή αγελαδινού γάλακτος και γαλακτοκομικών φυσικώς εμπλουτισμένων σε ω-3 και αντιοξειδωτικά με αξιοποίηση υποπροϊόντων της Θεσσαλικής χλωρίδας». Φορέας χρηματοδότησης: Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» – Γενική Γραμματεία Δημοσίων Επενδύσεων & ΕΣΠΑ, Φορέας υλοποίησης: Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας Α.Π.Θ. [2025-2026]

 

Πρόσφατες Διατριβές

Διδακτορικές διατριβές:

• Καργόπουλος Αναστάσιος, 2017. «Πεπτικότητα ενέργειας, διαθεσιμότητα θρεπτικών ουσιών και αξιοποίηση αλεύρου σπόρων ελαιοκράμβης σε σιτηρέσια χοίρων».
• Καϊμακάμης Ιωάννης, 2017. «Τυπολογία αιγοπροβατοτροφικών εκμεταλλεύσεων στην Π.Ε. Λάρισας σε συνάρτηση με τα παραγωγικά συστήματα και με τα εφαρμοζόμενα συστήματα βόσκησης».
• Γουρδουβέλης Δημήτριος, 2018. «Μελέτη φυσιογνωμίας ζωοτεχνικής διαχείρισης αγελαδοτροφικών εκμεταλλεύσεων κρεοπαραγωγικής κατεύθυνσης στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας».
• Κοΐδου Μαρία, 2020. «Συγκριτική μελέτη εκτίμησης της βοσκοϊκανότητας ημιορεινών, ορεινών και υπαλπικών λιβαδιών της Περιφερειακής Ενότητας Φλώρινας».
• Χατζηζήσης Λάμπρος, 2021. «Φυσιογνωμία ζωοτεχνικής και οικονομικής διαχείρισης κρεοπαραγωγού πτηνοτροφίας στην Περιφέρεια Ηπείρου».
• Σέμος Νικόλαος, 2023. «Υφιστάμενη κατάσταση και στρατηγικές ανάπτυξης του κλάδου της εκτροφής γουνοφόρων ζώων στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας».
• Σχοινά Βασιλική, 2023. «Ταξινόμηση σφάγιων και ποιότητα κρέατος ελληνικών χοίρων συναρτήσει γονοτύπου, διατροφής και γεωγραφικής περιοχής».

 

Πτυχιακές διατριβές:

• Μέτση Δήμητρα, 2020. «Η αξιοποίηση των υποπροϊόντων της ελαιουργίας στη διατροφή των αγροτικών ζώων».
• Αλμπάνης Βασίλειος, 2020. «Αντικατάσταση σογιαλεύρου με αλεσμένα σπέρματα λούπινου στη διατροφή των παραγωγικών πτηνών».
• Κετσετζής Γεώργιος, 2020. «Διαιτητική αξία και χρήση αλεύρου εκχυλισμένων σπόρων ελαιοκράμβης στη διατροφή των μηρυκαστικών αγροτικών ζώων».
• Ορφανιώτη Αικατερίνη, 2020. «Αξιοποίηση των στεμφύλων οινοπνευματοποιίας στη διατροφή των αγελάδων γαλακτοπαραγωγής».
• Μπογιατζή Δέσποινα, 2020. «Παραγωγή καινοτόμου βόειου κρέατος εμπλουτισμένου με ω-3 πολυακόρεστα λιπαρά οξέα και φυσικά αντιοξειδωτικά φυτικής προέλευσης».
• Ανδρεάδης Νικόλαος, 2021. «Παρεμβάσεις στη διατροφή των χοίρων και των παραγωγικών πτηνών με στόχο την παραγωγή ζωοκομικών προϊόντων εμπλουτισμένων σε ω-3 λιπαρά οξέα και η σημασία τους για τη διατροφή και την υγεία του ανθρώπου».
• Καλαϊτζής Γεώργιος, 2021. «Η χρήση της βαμβακόπιτας στη διατροφή των προβάτων».
• Παυλίδου Ειρήνη, 2021. «Τα στέμφυλα οινοποιίας στη διατροφή των αγροτικών ζώων».
• Αναστασόπουλος Κωνσταντίνος, 2021. «Επίδραση της προσθήκης εμπορικού σκευάσματος προβιοτικού στις αποδόσεις και τα χαρακτηριστικά του σφάγιου κρεοπαραγωγών ορνιθίων».
• Κάτζου Ελένη, 2021. «Επίδραση του επιπέδου πρωτεΐνης του σιτηρεσίου και της προσθήκης προβιοτικού στις αποδόσεις και τα χαρακτηριστικά του σφάγιου κρεοπαραγωγών ορνιθίων».
• Κοσμίδου Αναστασία, 2021. «Επίδραση του επιπέδου πρωτεΐνης του σιτηρεσίου και της προσθήκης προβιοτικού στις αποδόσεις και τα χαρακτηριστικά του σφάγιου κρεοπαραγωγών ορνιθίων».
• Ιορδάνου Ιωάννα, 2022. «Παραγωγικά χαρακτηριστικά και επίπεδο υγείας κρεοπαραγωγών ορνιθίων στο πόσιμο νερό των οποίων προστέθηκε ενισχυμένο σκεύασμα οξινιστή».
• Ντάλλα Μαργαρίτα, 2022. «Επίδραση της προσθήκης σκευάσματος οξινιστή εμπλουτισμένου με πολυφαινόλες στις αποδόσεις και την ποιότητα του σφάγιου κρεοπαραγωγών ορνιθίων».
• Μπουρλή Ιωάννα, 2022. «Επίδραση της προσθήκης εμπορικού σκευάσματος οξινιστή στις αποδόσεις και την ποιότητα του σφάγιου κρεοπαραγωγών ορνιθίων».
• Κάστιζα Αλεξάνδρα-Μαρία, 2023. «Επίδραση της διατροφικής προσθήκης κουρκουμά στις αποδόσεις ορνίθων αυγοπαραγωγής και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του αυγού».
• Γαϊτανίδου Μαρίνα, 2023. «Παραγωγικά χαρακτηριστικά και ποιότητα του σφάγιου κρεοπαραγωγών ορνιθίων στα σιτηρέσια των οποίων προστέθηκε εκχύλισμα φύλλων ελιάς».
• Κούτρας Σταύρος, 2023. «Επίδραση προσθήκης αιθέριου ελαίου ρίγανης στις αποδόσεις και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του σφαγίου κρεοπαραγωγών ορνιθίων».
• Κουτρουμπή Κωνσταντίνα, 2024. «Επίδραση διατροφικής προσθήκης προνυμφών του εντόμου Tenebrio molitor στις αποδόσεις και τα χαρακτηριστικά του σφάγιου κρεοπαραγωγών ορνιθίων».
• Δαγλαρτζή Αθηνά, 2024. «Επίδραση προσθήκης φυτοβιοτικού σκευάσματος στις αποδόσεις και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του σφάγιου κρεοπαραγωγών ορνιθίων».
• Λιάσου Θεοφανία, 2025. «Επίδραση της διατροφικής προσθήκης βιταμίνης Ε στις αποδόσεις ορνίθων αυγοπαραγωγής και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του αυγού».
• Τζαμαλής Φώτιος, 2025. «Επίδραση της προσθήκης αιθερίου ελαίου ρίγανης μέσω του πόσιμου νερού στις αποδόσεις και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του σφάγιου κρεοπαραγωγών ορνιθίων».